Sabetay Sevi ve Sabetayistler

Tem 21, 2011
Comments off
1.349 Views

Sabetayistler nerelerde ikamet ediyorlardı ?

Öncelikle Sabetaycılığı bilmeyenler için bilgilenmeleri… Bilenler için de hafızalarındaki bilgilerin tazelenmesi babında kısa ve özet bilgi sunalım.

Sabetay Sevi 31 mayıs 1665 tarihinde “Mesih” olduğunu ilan etti. Yahudi inancına göre Mesih, kendilerine, bugünkü israil topraklarında bağımsız bir devlet kuracak ve dünyanın dört bir yanma dağılmış olan Yahudileri bir araya toplayacaktı.

Gelişmelerden rahatsız olan Osmanlı yönetimi Sabetay Sevi’yi tutukladı ve yargıladı. Sultan IV. Mehmed, çok uzun süren yargılamayı perde arkasından takip etti. Yargılama sonunda Sabetay Sevi Müslümanlığı kabul etti. (Dönme)

“Bu can bu bedende olduğu sürece Müslüman’ım” dedi ve “Mehmed Aziz Efendi” adını aldı. Karısı Sara ise “Fatma Hanım” adını seçti! Taraftarlarının bazıları bu hareketi ihanet olarak görüp, Sabetayist olmaktan vazgeçti. Hatta kimileri, “yeni durum”a karşı çıkıp intihar etti. <<Çoğunluk>> ise Müslümanlığı kabul etti. Kabul edenler kendilerine “maaminler” (inananlar) diyorlardı. Sabetay Sevi ve yandaşlarına, dinlerinden döndükleri için, “avdetî” (dönme) denilmeye başlandı. Sabetayistler, islamiyet’i kabul ettiklerini söylemelerine, görünuşte Müslüman gibi hareket etmelerine rağmen, gerçekte Musevîliğe inanmaktaydılar.

Sabetayistlerin büyük çoğunluğu İspanyol göçmeni, yani “Sefarad”dı. Bu nedenle anadilleri Îbranîce-İspanyolca karışımı Ladino’ydu. Çoğu Türkçe’yi ve Rumca’yı da iyi derecede konuşuyordu.

**********

Bu kısa mukaddimeden sonra şimdi asıl konumuza gelelim…

Sabetaycılık sadece <<İzmir, Selanik>> gibi Osmanlı kentlerinde değil, Orta ve Kuzey Avrupa kentlerinde de yayılmıştı. Sabetay Sevi 1675 tarihinde öldü. Ve gerçek gizem bundan sonra kök saldı. Çünkü Mesih’e inanan büyük bir kesim Sabetay Sevi’nin gövdesel olarak Müslümanlığa döndüğünü, ancak ruhsal olarak göğe uçarak yeniden dünyaya döneceğine inandılar.

Sabetay’ın 1666’da din değiştirmesini izleyen on yıl boyunca yaklaşık <<200 aile>> de Mesihlerinin izinden giderek Müslüman olmuştu, bu ailelerinin <<çoğu>> Edirne, <<Selanik>>, İstanbul, <<İzmir>> ve Bursa’daydı. Anadolu’da ve Balkanlar’da da din değiştiren bazı aileler vardı.1683 yılında <<Selanik’teki>> Yahudiler arasında kitlesel din değiştirmeler görüldü ve kısa sürede yaklaşık <<300 aile>> Müslüman oldu.

Bilinen en eski kaynak olan Danimarkalı gezgin Karsten Nibeuhr’un 1784 tarihli eserinde, burada (Selanik’te) <<600 dönme aile>> bulunduğu belirtiliyor. (John Freely, Kayıp Mesih, s. 254-255 ve 258

Gershom Scholem, Sabetay Sevi adlı çalışmasında nüfusun <<60 000>> (altmış bin, o tarihte) olduğunu yazar. (s. 326)

Sabetay Sevi öldükten sonra Sabetaycılığın <<merkezi>> durumuna gelen kent <<Selanik’ti.>> Sabetay Sevi’nin son eşi Ayşe, Selanikli’ydi.

KAYNAK: Soner Yalçın, EFENDİ Beyaz Türklerin Büyük Sırrı, DOĞAN KİTAP 31. baskı / haziran 2004, sayfa 38, 39, 40, 41

**********

NOT: Selanik ve Izmir’i kendilerine merkez seçmiş olan bu Sabetayist aileler, yani yahudi dönmelerin, Türkiye Cumhuriyeti’nin yönetiminde oldukları biliniyor.

– Bunların Medya’da söz sahibi olanları yıllarca Şeriat’ı kötülediler.

– Üniversitlerde üst görevde olanlar Islam’ın emri olan baş örtüsünü yasakladılar…

– Ordu da üst düzey görev yapanlar dinine bağlı insanları Ordu’ya almadılar. Namaz kılanları Ordu’dan ihraç ettiler. Başörtülü anaları yemin törenlerine almadıar.

– Siyaset’te yüksek mevkilerde bulunanlar ise, bu yahudi dönmesi Sabetayist aileleri desteklediler ve önlerini açtılar. Allah’ın (C.C.) Kuran da bildirdiği kanunları ülkemizde uygulamadan çıkarttılar.

Comments are closed.